‘Tá daoine óga oilte le Gaeilge, ag iarraidh maireachtáil sa Ghaeltacht, ach níl aon tithíocht ann dóibh’

Deir Údarás na Gaeltachta go léiríonn suirbhé nua a rinne siad “éileamh ollmhór” ar thithíocht inacmhainne sa Ghaeltacht.

Ghlac 351 duine páirt i suirbhé tithíochta an Údaráis. Idir 25–34 bliain a bhí 33% de na rannpháirtithe agus 23% a bhí idir 35–44.

57% de na daoine a d’fhreagair an suirbhé a tógadh sa Ghaeltacht agus a bhfuil cónaí orthu ann fós.

83% a thug le fios go raibh Gaeilge líofa nó ó dhúchas acu.

Bhí 26% de rannpháirtithe ina gcónaí lena muintir agus bhí teach ar cíos ag 29%, rud a léiríonn, a deir an tÚdarás, go bhfuil líon mór daoine fásta nach bhfuil in ann teach a cheannach ná a fháil ar cíos go neamhspleách.

Maidir le daoine atá ag lorg tithíochta faoi láthair, 15% a thug le fios go raibh siad ag cuardach ach nach raibh teach ar cíos le fáil agus 17% a dúirt nach raibh siad inn ann teacht ar theach ar díol.

27% a bhí ag iarraidh teach a thógáil sa Ghaeltacht agus 14% a bhí ag iarraidh teach a cheannach.

Nuair a chuirtear daoine nach bhfuil teach á lorg acu…….., 30% atá ag cuardach teach ar cíos ach a deir nach bhfuil ceann le fáil agus 32% a dúirt go raibh siad ag iarraidh teach a cheannach ach nach raibh ceann ar fáil. 44% díobh siúd a bhí ag lorg tithíochta a bhí ag iarraidh teach a thógáil sa Ghaeltacht.

“Tá sé soiléir ón suirbhé gur tithe aonair atá á lorg ag muintir na Gaeltachta,” a dúradh i ráiteas ón Údarás.

“Léiríonn na torthaí gur rogha láidir ag freagróirí tithe in aice le sráidbhailte nó i gceantair thuaithe, agus nach bhfuil mórán spéise á léiriú in árasáin ná i bhforbairtí ard-dlúis.”

Dúradh go raibh sé “suntasach” go raibh 67% de dhaoine sásta tiomáint uair an chloig go dtí an obair. Dúradh go léiríonn sin go bhfuil daoine sásta taisteal le cónaí sa Ghaeltacht, fad is go bhfuil an tithíocht ar fáil.

Dúirt an tÚdarás gur aontaigh daoine a d’fhreagair an suirbhé “go láidir” le moltaí chun dul i ngleic leis an ngéarchéim thithíochta sa Ghaeltacht, ina measc go gcuirfí maoiniú ar fáil le hathchóiriú a dhéanamh ar thithe folmha agus tréigthe.

Dúirt Tomás Ó Síocháin, Príomhfheidhmeannach Údarás na Gaeltachta gur léiriú na figiúirí seo ar an éileamh atá ag pobal na Gaeltachta agus na Gaeilge ar thithíocht do dhaoine a bhfuil Gaeilge acu.

“Tá daoine óga, oilte, le Gaeilge, ag iarraidh maireachtáil agus obair sa Ghaeltacht, ach níl aon tithíocht ann dóibh. Tá siad sásta taisteal, tá siad sásta cur fúthu agus clann a thógáil…”