GNÉ-ALT FÓGRAÍOCHTA: Céim Shimplí i dTreo Tithe Níos Sláintiúla: Monatóirí Radóin ar Fáil Anois trí Leabharlanna Thiobraid Árann

Tá tionscnamh nuálach nua seolta ag Seirbhís Leabharlainne Chomhairle Contae Thiobraid Árann a fhágann sláinte phoiblí i lámha an phobail, i ndáiríre. Leis an Scéim Iasachta Monatóir Radóin atá tugtha isteach le déanaí, bíonn deis ag baill na leabharlainne monatóirí digiteacha radóin a fháil ar iasacht chun leibhéil radóin ina dtithe a sheiceáil— agus tá sé chomh héasca le leabhar a fháil ar iasacht.

Is faoin gclár Éire Shláintiúil i do Leabharlann atá an scéim á cur ar fáil, agus tá an Ghníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil (GCC) ag tacú léi. Is é is aidhm don scéim feasacht ar radón a ardú, ar gás radaighníomhach é a tharlaíonn go nádúrtha agus ar féidir leis carnadh faoi dhíon. Is minic nach féidir radón a bhrath gan tástáil, agus is é an dara cúis is mó le hailse scamhóg in Éirinn i ndiaidh caitheamh tobac, agus is é is cúis le tuairim is 350 cás gach bliain.

Tríd an scéim iasachta, is féidir le baill monatóir digiteach radóin a fháil ar iasacht ar feadh tréimhse trí seachtaine, rud a sholáthraíonn pictiúr úsáideach de leibhéil radóin laistigh dá dteach. Cé nach in ionad an tástáil trí mhí a mholtar atá sé, tá an monatóir ina chéad chéim inrochtana chun a aithint an bhfuil tuilleadh tástála nó gníomh eile ag teastáil.

Chuir Leabharlannaí an Chontae Damien Dullaghan fáilte roimh an tionscnamh, agus é ag cur béim ar ról na leabharlann, a bhfuil forbairt ag teacht air, laistigh de phobail. “Tá i bhfad níos mó i gceist leis na leabharlanna ná áit chun leabhair a fháil ar iasacht amháin,” a dúirt sé. “Is moil ríthábhachtacha pobail iad. Is tionscnamh sláinte praiticiúil ciallmhar é seo a d’fhéadfadh difríocht cheart a dhéanamh d’fholláine daoine, agus spreagaimid an pobal go láidir chun leas a bhaint as.”

Bhí Cathaoirleach Chomhairle Chontae Thiobraid Árann, an Comh. John Carroll, ar aon intinn le héirim na tuairime sin, agus thug sé dá aire an raon leathan seirbhísí a chuirtear ar fáil anois trí leabharlanna. Idir fhoghlaim agus chúrsaí litearthachta, shláinte agus fholláine, a dúirt sé, léiríonn tionscnaimh ar nós na Scéime Iasachta Monatóir Radóin mar is féidir le seirbhísí áitiúla a bheith ina dtacú le spriocanna sláinte poiblí náisiúnta ar bhealach ar féidir a bhrath.

Mhol an GCC an chomhpháirtíocht freisin. Rinne Patrick Byrne, Stiúrthóir an GCC, cur síos ar an radón mar “riosca sláinte tromchúiseach, ach ceann atá inchoiscthe” agus chuir sé fáilte roimh an deis chun monatóirí digiteacha a chur ar fáil ar bhonn níos forleithne. Leag sé béim air go mbíonn teaghlaigh in ann céimeanna eolasacha a ghlacadh chun baol a laghdú agus a sláinte a chosaint nuair a bhíonn feasacht mhéadaithe acu.

Dóibhsean ar mhaith leo céimeanna leantacha a ghlacadh i bhfoirm tástáil níos cuimsithí nó comhairle leighis, tá tuilleadh eolais ar fáil ar www.radon.ie. Leis an tionscnamh nua seo, leanann leabharlanna Thiobraid Árann de bheith ag taispeáint gur féidir gníomhartha beaga inrochtana a bheith ina gcuidiú chun tithe níos sláintiúla agus pobail níos láidre a chruthú.