1916-2016/DÁN: ‘Comóradh’ le hÁine Ní Fhoghlú

Cothrom an lae seo céad bliain ó shin a cuireadh tús le hÉirí Amach na Cásca. Foilsítear anseo dán, a céadfhoilsíodh ar an iris 'Comhar' an mhí seo caite, ina dtugtar léargas cumhachtach ar eachtraí an Éirí Amach

Graphics 1916

Comóradh

“Ba ghairid an bheatha í, ach nárbh líon lán í, a Lilí?”

 

Agus druma mór na Cásca ag brostú na fola

sna cuisleanna coipeacha

buataisí ag bualadh na sráide agus fuadar

na haiséirí fúthu

an t-ordú, an cealú, an t-athordú á scaipeadh

ó dhún go dún daingean

gunnaí faoi ghúnaí

is réabhlóid san aer.

 

Airím na focail a scríobh ceann fine

le tine, le cruach is le fuil:

“Ba mhaith an troid í, a Neansaí!”

ar chosán na lice fuaire

ar Shráid Uí Mhórdha

lochán cródhearg ag úscadh

isteach sa silteán sráide

is an bheatha ag éalú

a chlaíomh soilseach

mar scáthán ar spéir an earraigh.

 

Trom-bhuillí armra ar dhoirse

ag díbirt na nÓglach,

méarnáil cuirníní na coróineach

allabhar a gcuid sodair trí shráideanna,

buillí croí ar borradh

ag teitheadh ó chnagarnach lasrach

monabhar na troda i gcéin

báisteach na bpiléar ag titim

ar bhrat bán na banaltran.

 

Ardófar brat:

chomh grástúil le fiolar

ag faoileoireacht os cionn

an ardáin phlódaithe,

droim le láthair na híobairte

droim lena gclann dílleachta

ní bhraithfidh an bráithreachas biata

crith na talún faoina gcosa

nuair a phreabfaidh

a gcuid focal

mar urchair

trí phrochóga na cathrach

a macalla

ina hadhairt cinn ag páistí sráide.

 

Fillfear an fhís

i bhfallaing óir

ceanglófar

dúphúicín dá héadan

cuirfear

í ina colgsheasamh ar aire

is díreofar

a haghaidh

arís

ar an meitheal lámhaigh.

– Áine Uí Fhoghlú, Márta 2016.

 

– Foilsíodh an dán thuas ar dtús ar ‘1916-2016’ móreagrán litríochta ‘Comhar’ a tháinig amach an mhí seo caite