TOGHCHÁN: Imní mhór faoi bhua stairiúil Alternative für Deutschland sa Ghearmáin

Tá imní mhór léirithe ag polaiteoirí ar fud na hEorpa faoi bhua stairiúil toghcháin sa Ghearmáin do Alternative für Deutschland (AfD), páirtí atá i bhfad amach ar an eite dheis.

Bhuaigh AfD 43.8% den vóta sa toghchán stáit in Sachsen-Anhalt inné agus iad i bhfad chun cinn ar an CDU, páirtí an tSeansailéara Friedrich Merz nár éirigh leo ach 17.2% den vóta a fháil.

D’fhág an toradh go raibh lucht na heite fíordheise sa Ghearmáin ar thairseach na cumhachta, ag leibhéal an stáit, den chéad uair ón Dara Cogadh Domhanda.

Údar imní ar leith é do pholaiteoirí na gnáthpholaitíochta gur tharla a leithéid sa Ghearmáin. Ó aimsir na Naitsithe, tá dua mór caite sa Ghearmáin le páirtithe atá i bhfad amach ar an eite dheis a choimeád ar an imeall.

Tá sé ina imní chomh maith go dtabharfaidh an toghchán ugach do pháirtithe ar an eite fhíordheis i dtíortha eile san Eoraip ina mbeidh toghcháin ar siúl an bhliain seo chugainn, amhail an Fhrainc, an Spáinn, an Iodáil agus an Bhreatain.

Ó tharla nár éirigh leis an AfD tromlach iomlán a fháil in Sachsen-Anhalt tá tacaíocht á lorg acu ó pháirtithe agus polaiteoirí eile chun dul i mbun rialtais.

Diúltaíonn formhór na bpáirtithe sa Ghearmáin obair leis an AfD ach deir na buaiteoirí go gcaitear glacadh le vóta na ndaoine.

Cuirfidh bua mór an AfD tuilleadh brú ar chomhrialtas na Gearmáine agus ar an Seansailéir Friedrich Merz, a mhaígh go gcuirfeadh sé deireadh leis an mborradh faoin tacaíocht i measc an phobail don AfD, atá ag teacht sa chéad áit i bpobalbhreitheanna náisiúnta le tamall.

Dúirt Merz gur bhain toradh an toghcháin an anáil den uile dhuine. Dúirt sé go bhfágfadh bua an AfD a lorg ar chúrsaí agus gur díol suntais an aird idirnáisiúnta a bhí tarraingthe ag an toghchán.

Dúirt sé gur vótáil beagnach 60% de vótóirí do pháirtithe a bhíonn amhrasach faoi institiúidí daonlathacha na Gearmáine agus nach bhféadfaí “bogadh ar aghaidh amhail is nár tharla aon rud”.

Dúirt Príomh-Aire na Polainne Donald Tusk “gur amadáin agus fealltóirí amháin a bheadh ceiliúradh bhua an AfD sa Ghearmáin”.

Chuir ceannairí de chuid na heite fíordheise sa Spáinn, sa Phortaingéil agus san Iodáil fáilte roimh bhua stairiúil an AfD.

Dúirt leas-phríomhaire na Iodáile, Matteo Salvini gur bua mór a bhí ann a léirigh “an t-éileamh mór ar athruithe, ar an tsábháilteacht agus ar jabanna”.

Dúirt Salvini nach aon údar imní a bhí i ndul chun cinn an AfD. “Eagla? Sceimhle? Contúirt? Ní hea, an Daonlathas a thugtar air. Tá seans ann ar Eoraip [de chineál] eile.”