Tá an tAontas Eorpach tar éis gealltanas a thabhairt go soláthrófar iasacht €90 billiún don Úcráin, beartas a ceadaíodh gan mórán plé i nDáil Éireann.
Ach cé nár nochtadh do Theachtaí Dála méid cruinn ranníocaíocht na hÉireann nuair a vótáil siad ar son rna annpháirtíochta, is féidir meastachán réasúnta a dhéanamh. Bunaithe ar sciar na hÉireann d’Olltáirgeacht Intíre an AE (thart ar 2.2%), is dócha go mbeidh costas thart ar €2 bhilliún le híoc as státchiste na hÉireann.
Nuair a chuirtear costas seirbhíse na hiasachta sin san áireamh – lena n-áirítear ús agus táillí bainistíochta thar thréimhse suas le 35 bliain – d’fhéadfadh an figiúr iomlán a bheith gar do €3.5 billiún.
Is fíor nach bhfuil sé sin go léir le híoc in aon bhliain amháin, ach is ualach tromchúiseach é fós ar íocóirí cánach na hÉireann, go háirithe agus an ghéarchéim costais mhaireachtála ag cur as dóibh cheana féin.
Ach is í an cheist is práinní ná an athróidh an t-airgead seo cúrsa an chogaidh? Is é an freagra ionraic ná nach ndéanfaidh sé ach moill a chur ar an toradh dosheachanta. Tá an an Rúis ag buachan sa chogadh seo anois, ní hamháin ar an bhfronta ach ó thaobh lóistíochta agus acmhainní fadtéarmacha de.
Beidh an iasacht seo ina cabhair shealadach d’fheachtas míleata na hÚcráine, ach ní athróidh sé an chothromóid straitéiseach. Ní stopfaidh sé an Rúis –cuirfear síneadh le pian an chogaidh, agus beidh níos mó fulaingthe ar an dá thaobh agus gan aon dul chun cinn á dhéanamh maidir le réiteach buan.
Tá an fhírinne seo á haithint ag ceannairí Eorpacha féin. Chuir Seansailéir na Gearmáine, Friedrich Merz, in iúl le déanaí go mbeidh ar an Úcráin críocha a ghéilleadh – lena n-áirítear an Chrimé agus an Donbas – sula mbeifear in ann smaoineamh fiú ar a hiarratas a bheith ina comhalta den AE.
Is caint ghruama í sin nach raibh cloiste againn roimhe seo go poiblí ó cheannaire Eorpach, ach léiríonn sí an réaltacht atá ag teacht chun solais. Ach anois tá Uachtarán na hEastóine, Alar Karis, ag moladh go mbeidh polaiteoir ceaptha ag an AE le socruithe a dhéanamh i leith athchaidreamh an Aontais leis an Rúis.
Tá easaontas suntasach laistigh den AE féin maidir leis an mbeartas seo. Tá trí bhallstát – Poblacht na Seice, an Ungáir, agus an tSlóvaic – rannpháirteach sa scéim iasachta. Tá rialtas nua na Bulgáire ag athmheasúnú a sheasaimh, agus le hathrú rialtais ar na bacáin sa Rómáin (cosúil leis an mBulgáir), is dócha go leanfaidh siadsan an sampla céanna. Ní comhthoil atá á tógáil anseo ach scoilt.
Agus Éire sáinnithe i bpolasaí eachtrach atá á shainiú ag na cumhachtaí móra san AE, tá fadhbanna níos práinní ag an ngnáthdhuine sa bhaile. Tá costais fuinnimh tar éis ardú as cuimse, agus billí gáis agus leictreachais ag cothú anró dian ar theaghlaigh.
Níl an Rialtas seo ag tabhairt aon chúnamh substaintiúil chun na fadhbanna seo a mhaolú. Tá cúnamh ann do lastóirí, conraitheoirí talmhaíochta is feirmeoirí – agus tá an cúnamh sin riachtanach – ach níl tada ann don ghnáthdhuine. Ní fiú mórán an laghdú ar phraghas peitril nó díosail i gcomparáid leis na deacrachtaí atá ag teaghlaigh billí fuinnimh a íoc.
Má chuireann cogadh na hÚcráine leis na deacrachtaí seo – agus cuireann go deimhin – bheadh sé ciallmhar gach iarracht a dhéanamh deireadh a chur leis an gcogadh, agus deireadh a bheadh bunaithe ar chúrsaí mar atá.
Ach tugann an rialtas an chluas bhodhair d’aon chaint faoi shíocháin, mar is fearr leo cloí leis an seachmall gur féidir buachan ar an Rúis, is cuma cén costas atá leis an seachmall céanna.
Leanann muid, agus an tAE, leis na smachtbhannaí i gcoinne na Rúise, smachtbhannaí a dhéanann níos mó dochair don Eoraip ná don Rúis.
Caithfidh muid éalú ón seachmall go bhfuil an Eoraip lárnach i leagan amach na cumhachta sa domhan. Tá an Eoraip ag dul i léig, agus fáth mór leis sin ná go bhfuil sí róthógtha leis an naimhdeas don Rúis agus don tSín. Aithníonn roinnt go mbeidh orainn athchaidreamh a bhunú leis an Rúis, agus dá luaithe is fearr.
Ba cheart don AE bogadh ar ais i dtreo ola agus gás a cheannach ón Rúis, rud a laghdódh costais fuinnimh go díreach. In ionad an farasbarr sa bhuiséad a chaitheamh ar armais, ar ‘chosaint’, nó ar fhad a chur le cogadh gan bhua, ba cheart é a úsáid chun faoiseamh a thabhairt dár muintir féin.
Tá géarchéim costais mhaireachtála ann anois. Mura dtabharfaimid tús áite do réiteach na faidhbe sin, beidh méadú ar an mbochtaineacht agus ar an éadóchas anseo.
Cormac Ó Dúlacháin
Níos mó cur i gcéill – Tá costas ar an Eorap agus fuil agus airgead ar an Ucráin – nach fearr do Eoin litir oscailte a fhoilsiú go Putin agus pobal na Rúise ag impí orthu casadh timpeall agus dul na bhaile – sin an cheart agus an cóir de.
Colin Ryan
Pointe amháin. Ní hí an Rúis atá ag breith bua. Tá sí chomh lagaithe anois de cheal fear agus trealamh míleata (agus bhí sí ag brath riamh ar fhlúirse fear a bheith ann) nach féidir léi ionsaí cinniúnach a dhéanamh. Ní féidir leis an Úcráin é a dhéanamh ach oiread, ach tá sé de bhuntáiste aici go bhfuil sí ar fheabhas maidir le húsáid na huirlise míleata is úire agus is marfaí – an drón. Níl an Rúis ag cúlú, ach ní fhéadann sí dul ar aghaidh ach oiread. Agus tá fadhb eile ag an Rúis – lagú leanúnach an gheilleagair. Na mílte gnólacht ag imeacht bancbhriste, ganntanas airgid ag an rialtas, an t-idirlíon á bhriseadh gan chiall. Mar sin féin, is furasta a thuiscint cén fáth a mbeadh tíortha eile ag éirí bréan den scéal ar fad. Cogadh costasach, cogadh gan deireadh.
Paula
Céard tá an Ruis a thairiscint ar mhaithe le deireadh a chur leis an gcogadh? An mbeidh si sásta le “cursaí mar atá”?
An tSean Commie Bocht
Seans go raibh focal ar iarraidh ón gcéad cheann
Tá sé in am scéal an tSean Commie Bocht a thabhairt suas chun dáta. Píosa nua ag an deireadh.
An tSean Commie Bocht
Níl na Rúísigh ag teacht thar teorainn
Arsa an tsean Commie bocht
Níl na Rúisigh ag teacht thar teorainn
Arsa an tsean Commie bocht
Don Úcráin níl aon bhaol
Níl sa scéal ach cur i gcéill
Tá a fhios sin ag an saol
Arsa an tsean Commie bocht
Tá na Rúisigh ag teacht thar teorainn
Arsa an tsean Commie bocht
Tá na Rúisigh teacht thar teorainn
Arsa an tsean Commie bocht
Beidh siad i gCív i gceann cúpla lá
Beidh fáilte rompu, sin an fáth
Tá na Rúisigh ag teacht thar teorainn
Arsa an tsean Commie bocht
Bhí dul amú beag orm ar dtús
Arsa an sean Commie bocht
Cuireadh moill beag ar an Rúis
Arsa an sean Commie bocht
Táid ag teacht anois faoi luas
Is ag Putin a bheidh an duais
Tá na Rúisigh ag buachaint an chogaidh
Arsa an tsean Commie bocht
Tá na hÚcráinigh ag troid lena saol
Arsa an tsean Commie bocht
Níl ach míniú amháin ar an scéal
Arsa an tsean Commie bocht
Mar is Naitsithe iad go léir
Agus íocfaidh siad go daor
Ta na Rúisigh ag buachaint an chogaidh
Arsa an tSean Commie Bocht
Is é Trump an buachaill báire
Arsa an tsean Commie bocht
Beidh sé fhéin is Putin ag gáire
Arsa an tsean Commie bocht
Beidh an Rúis i réim arís
Ní tig liom fanacht táim ar bís
Tá na Rúisigh ag buachaint an chogaidh
Arsa an tSean Commie bocht
OK ní dhearna Trump an beart
Arsa an tsean Commie Bocht
Tá na hÚcránaigh fós ag troid le neart
Arsa an tsean Commie Bocht
Ach is ag na Rúisigh a bheidh an lá
Níl a fhios agam cén fáth
Díreach go gcaithfidh mé leanúint orm á rá
Arsa an tsean Commie Bocht
Níl tráchtaire ar bith gan locht
Arsa an tsean Commie Bocht
Geilleagair na Rúise tá sí fu***d
Arsa an tsean Commie Bocht
Cuirimís ar ais arís é ag fás
Ceannaímis a hola is a gás
Geilleagair na Rúise tá sí fu***d
Arsa an tsean Commie Bocht
Tá Putin ag iarraidh an cuid eile den Donbas
Arsa an tSean Commie Bocht
Is tar éis sin beidh sé go deas
Arsa na tSean Commie Bocht
Nach dtabharfadh sibh dó an bua?
Tar éis ceithre bliana fada de dhua?
Tá na Rúisigh ag buachaint an chogaidh
Arsa an tSean Commie Bocht
Dónal deRóiste
Ní cuireann an rialtas aon bac ar tuairimí na ndaoine ar an Neodracht ach tá scannradh orthu é a chuir chun vóta.
Carraig
“An chluas bhodhar” adeir tú?
Roimh nó i ndiaidh nó le linn cainteanna faoi shíocháin i gcónaí is béas le Putin géarú go mór ar a chuid ionsaithe, díreach chun pointe a dhéanamh.
Ní cás leis an Donbas féin nó cathracha amhail Odessa, arb í an Rúisis teanga laethúil na ndaoine iontu, a bhuamáil.
Rud a chiallaíonn go bhfuil ‘a mhuintir’ féin á marú aige.
(Sin fear gur mhaith leat é a bheith mar chara agat!)
Tabhair faoi deara go bhfuil athrú suntasach tagtha ar an “gcothromóid straitéiseach” anois freisin toisc fáil a bheith ag an Úcráin ar na dróin fhadraoin sin lenar féidir leo sprioc a aimsiú 2000 km ó bhaile.
Maíonn na hÚcránaigh (agus is uafásach mar mhaíomh é) go maraíonn siad suas le 30,000 saighdiúirí de chuid na Rúise gach aon mhí.
Go bhfuil siad á marú níos tapúla ná mar is féidir le Putin iad a earcú.
Drón fadraoin a phléasc san aer an bloc árasáin i gceantar galánta i lár Mhoscó le déanaí.
Agus is le heagla an dróin ‘nua’ sin a rinneadh giorrú ar an bparáid chomórtha freisin.
Tá an Putin ag breith chuige féin níos mó ná riamh, eagla air éirí amach as a chuid bunkar ró-mhinic agus paranoia mínádúrtha ag gabháil dó (a chonách san air!).
Féach, leis, go bhfuil cairdeas á shníomh idir an Eoraip agus an Armáin anois le tamall.
Cén fáth?
Tá teorainn chomónta ag an Armáin leis an Iaráin agus faigheann sí roinnt mhaith gás/ola uaithi.
D’fhéadfadh sí an t-iomlán a fháil uaithi dá mbeadh an bonneagar ceart aici agus b’fhéidir di píblíne a rith chomh fada leis an AE!*
Is móide gur ag dlúthú le chéile a bheidh taidhleoirí ón dá thaibh as seo amach.
Múineann gá seift!
* Breathnaigh an léarscáil.
Tony
Tá tú ag déanamh neamhaird ar an rud is léir go dtiocfaidh deireadh leis an gcogadh nuair a bheidh athrú réimis sa Rúis.