Ní cuimhin liom an uair dheiridh gur thit deoir bháistí.
Ní cuimhin leis an Réin ach oiread. Ní raibh leibhéal an uisce san abhainn sin agus in go leor aibhneacha agus canálacha eile san Eoraip chomh híseal sin le leathchéad bliain anuas, agus tá an chuma ar an scéal go sárófar staitisticí thriomach 1976 an samhradh seo.
Sna míonna amach anseo beidh ardú ar an gcostas maireachtála ar fud na hEorpa de bharr an teaspaigh agus an triomaigh, ar bhealaí a mbeifeá ag súil leo agus ar bhealaí eile nach mbeadh.
Ní bheidh ionadh ar bith ar an té a choinnigh fiú amháin leathshúil ar réamhaisnéis na haimsire le tamall de mhíonna anuas nach mbeidh fómhar na n-úll, na bhfataí agus go leor barr eile thar mholadh beirte i mbliana. Tá sé le feiceáil sna hollmhargaí cheana féin: tá torthaí an tséasúir níos lú ná mar a bhíonn, agus níos daoire.
Ach ní hamháin nár thit aon bháisteach arbh fhiú trácht uirthi le míonna anuas, san Ísiltír mar a dtáirgtear go leor glasraí, tá cosc curtha anois ar fheirmeoirí aon uisce a chur ar na barra atá ag feo ar a gcuid tailte.
De réir dlí, nuair a éiríonn an t-uisce gann san Ísiltír tugtar tús áite do chosaint na gcladán agus na ndambaí; dá n-éireoidís sin róthirim thitfidís as a chéile ina mbrus. Ina ndiaidh sin, tugtar tús áite don uisce óil agus ina dhiaidh sin arís do stáisiúin ghinte leictreachais agus araile.
Sa cheathrú háit a thagann na feirmeoirí.
San Ísiltír a tháirgtear 26 faoin gcéad de na hoinniúin a dhíoltar san Aontas Eorpach, 20 faoin gcéad de na piobair, 17 faoin gcéad de na cúcamair, 13 faoin gcéad de na fataí, agus mar sin de.
Ach ní hamháin nach mbeidh rath ar an bhfómhar sin i mbliana, beidh sé níos deacra agus níos costasaí na táirgí sin agus go deimhin go leor earraí eile a sheachadadh chomh fada leis na hollmhargaí.
Is é an chaoi gur ar bháirsí a iompraítear isteach is amach leis an tríú cuid den lastas ar fad in iarthuaisceart na hEorpa. Agus leibhéal an uisce sna haibhneacha agus sna canálacha níos ísle ná mar bhí le leathchéad bliain anuas, ní féidir na báirsí a líonadh go béal mar is iondúil, agus tógann gach turas níos mó ama; ní hamháin sin ach tá cuid de na canálacha dúnta scun scan anois, rud a fhágann nach féidir monarchana agus lárionaid seachadta áirithe a bhaint amach ar chor ar bith.
Idir an dá linn, tá an triomach ag cur as d’eacnamaíocht agus d’infreastruchtúr lár agus oirthear na hEorpa freisin. Tá leibhéal an uisce san abhainn is faide san Aontas Eorpach, an Danóib, chomh híseal sin gurbh éigean stáisiún cumhachta núicléach a chasadh as san Ungáir agus gurbh éigean d’arm na Rómáine carraigeacha san abhainn a phléascadh ionas go mbeadh a ndóthain uisce ag dhá stáisiún cumhachta núicléach in aice leis an Danóib sa tír sin.
Bíodh an t-ollmhargadh i gceist nó bille an leictreachais, mothóidh muintir na hEorpa tionchar athrú na haeráide ina sparán sna míonna amach anseo.
Seán
Níl cúis ar bith nach bhfásfaimís ár gcuid glasraí, fataí, oinniúin, piobair, úlla srl sa tír seo in áit iad a iomportáil.
Bhí san amhlaidh riamh go dtí le deireannas mar is léir ón raidhse áiteanna a bhfuil ‘ceapach’ mar mhír iontu.
Taibhsítear dom go mbeidh orainn filleadh ar an sean-nós sin gan mhoill má leanann cúrsaí ar aghaidh mar atá.
Táim deimhnitheach de rud amháin áfach;
beidh bia i bhfad níos blasta agus níos folláine againn ná aon fhás ón Olainn.
Cathal
Nár síníodh Comhaontú Aeráide Pháras breis agus deich mbliana ó shin? Agus cad atá tar éis titim amach ó shin?
An raibh caint an-phráinneach le cloisteáil an tráth úd, caint faoin deis dheireannach agus nach mbeadh fiú an deis sin ar fáil mura ndéanfadh pobal na cruinne a lándícheall, agus é sin ar an toirt?
Agus cad iad na ceannlínte sa lá inniu? An mbeadh dul amú ar dhuine dá dtabharfadh sé an buille faoi thuairim seo: cogaíocht gan stad agus na comhlachtaí móra ag déanamh brabús as cuimse, agus airgead cánach as cuimse á atreorú ó chúrsaí aeráide isteach i dtionscal na n-arm? Go ndeire duine liom nach fíor sin agus go bhfuil dul amú ar an té sin! Agus an mbeadh dul amú ar dhuine dá samhlófaí dó go bhfuil easpa spreagtha dá réir sa chóras polaitíochta idirbheartaíocht a dhéanamh ar mhaithe le réiteach síochánta? Go ndeire duine liom nach fíor sin agus go bhfuil dul amú ar an té sin!
Bhí tromluí as réimse an fhicsin eolaíochta agam an oíche cheana: scéal faoi bhreosla a loit an talamh agus an aeráid araon, agus, thairis sin, a bhí thar a bheith cogadh-ghineach – ach ní raibh sé ceadaithe é sin a rá. Agus – an rud ba scanrúla beagnach – bhí cosc ar iriseoirí tuairisciú ró-mhion a dhéanamh ar stair an bhreosla sin. Ach ní féidir gurb ann dá leithéid sa saol mar atá toisc go raibh ainm áiféiseach ar fad sa tromluí air. Rud cosúil le “gás craiceáilte”…
Ach ná bíodh drochmhisneach ar aon duine: cé gur córas fisiceach an t-athrú aeráide a leanann air de ghnáth beag beann ar spion an chine dhaonna, bímís muiníneach as go bhfuil sé mórchroíoch agus go bhfuil máthair mhaith aige, agus go dtabharfaidh sé cluas do urlabhraí an chine dhaonna (mar atá, an tIarthar), agus ach leithscéal maith a thairiscint dó go cuirfidh sé na pointí claochlaithe ar athló go dtí go mbeidh cibé gnó aeráid-dhíobhálach atá ar bun curtha i gcrích.
Agus má théann na praghsanna in airde sa bhfómhar seo, ní gá do na rialtais ach a lámh a chur isteach sa státchiste. I státchiste na ngarpháistí, le bheith cruinn. I ndeireadh an lae áfach, nach croí na féile iad (mar atá na garpháistí)!