An Ióga agus an t-easpag agus saol scanrúil na dteifeach

Sa tsraith mionléirmheasanna seo moltar foilseacháin neamhghnácha. An babhta seo, leabhar faoin Ióga agus leabhar scanrúil faoi shaol na dteifeach

An Ióga agus an t-easpag agus saol scanrúil na dteifeach

On Yoga. The Architecture of Peace

Foilsithe ag Taschen (Clúdach crua)
Toisí: 9.3 x 13.1 orlach
Meáchan: 4.95 punt
280 leathanach
ISBN 978-3-8365-8487-6
Eagrán Ilteangach: Fraincis, Béarla, Gearmáinis.

Sa bhliain 2019 mhol Easpag Caitliceach Phort Láirge agus an Leasa Mhóir, Alphonsus Cullinan, nach gceadófaí ióga sna scoileanna. Mheasas ag an am go raibh sé tar éis é féin a chaitheamh sa chos, rud nach mbeadh ar a chumas a dhéanamh gan dua dá mbeadh a chos timpeall a mhuiníl aige agus é ag cleachtadh ióga. Ní raibh aon mheas aige ar an aireachas (mindfulness) ach oiread.

Bhí dhá litir ar an Irish Times ag tabhairt amach faoin Easpag.

Tá litir an Easpaig feicthe agam. N’fheadar an raibh leagan Gaeilge den litir ann? Tar éis an tsaoil, tá anamacha bochta Ghaeltacht na Rinne ag súil le treoir uaidh ina dteanga féin, nach bhfuil?

Ach d’imigh sin is tháinig seo. Tá leabhar nua amuigh ag Michael O’Neill: n’fheadar an leabhar é a dhaingneodh tuairimí an Easpaig nó an dtiocfadh sé ar athrú aigne i dtaobh ióga dá léifeadh sé é? (Tar éis an tsaoil, tá traidisiún an-láidir ann go mba iógaí é Críost féin: pléitear é i gCaibidil IV den leabhar How to be a Yogi (1902) le Swâmi Abhedânanda.

Ceaptar go bhfuil ióga á chleachtadh inniu ag 250 milliún duine ar fud an domhain. Níl figiúirí cruinne agam i gcás Phort Láirge, áfach.

 

A Dream of Europe
le Jacob Ehrbahn
foilsithe ag Dewi Lewis Publishing
296 leathanach
160 grianghraf
Toisí: 295mm x 295mm
Clúdach crua. Luach: £35.00
ISBN: 978-1-911306-76-4

Tá siad ag teacht! Na teifigh! Agus cén fáth nach mbeadh? An ceart dóibh fanacht ina dtíortha féin, tíortha atá réabtha ag cogadh agus bochtaineacht? An bhfanfása sa tSiria, cuir i gcás, agus do chlann a chur i mbaol?

Agus ó ligeamarna do na coirpigh chogaidh tuirlingt in Aerfort na Sionainne agus caife Gaelach a ól ar a suaimhneas, nach bhfuil cuid den mhilleán orainne faoinar tharla san Iaráic, san Afganastáin agus aon áit eile a bhfuil cogadh leanúnach ar siúl ag Meiriceá agus a chuid comhghuaillithe cróga? Nach bhfuil dualgas orainne níos mó a dhéanamh ar son na dteifeach – fiú mura mbeadh ann ach cuid den ualach uafásach sin a bhaint dár gcoinsias? Saol na dteifeach is ábhar don leabhar scanrúil seo A Dream of Europe.

Fág freagra ar 'An Ióga agus an t-easpag agus saol scanrúil na dteifeach'

  • Séamas de Barra

    Aistriúchán ar ráiteas an Dr Alphonsus Cullinan ar an ióga, agus ar an aireachas.

    Deireadh Fómhair 10, 2019

    A Phríomh–Oide, a mhúinteoir, agus a bhaill den bhfoireann,

    Mo bheannachtsa oraibhse go léir, agus an bhliain nua acadúil ag tosnú, agus bíodh a fhios agaibh gur mó duine ag guí oraibh go rialta. Is í an phaidreoireacht an eochair le gach uile lá scoile, agus is í a chroílár í. Ní haon dua le leiní an phaidreoireacht. Is saorgáideach a thagann sí chucu, ach a ndóthain aimsire, a ndóthain spáis, agus an suíomh ceart, a thabhairt dóibh. Is minic a chonaic mé féin é sin, go háirithe le linn adhradh, nó le linn an Choróin Pháirteach a rá (í go léir, nó cuid di), nó le linn machnamh simplí treoraithe, ar shliocht as an mBíobla, nó le linn tamall ciúnais a thabhairt do leiní nuair a labhrann siad san le hÍosa ina gcuid féin focal.

    Thá a lán daoine thr’éis a iarraidh orm focal a rá i dtaobh an ióga agus an aireachais. Is í mo cheistse –– ‘Cé acu a thabharfaidh siad san níos giorra dho Chríost sinn, nó a chuirfear ina Áit sin iad?’ Ní bun Críostaí athá leis an ióga, agus níl sé oiriúnach do chomhthéacs na scoile paróiste seo againne, agus go háirithe le linn teagasc ar an gcreideamh a thabhairt. Maidir leis an aireachas de, gheofaí a rá go bhfuil sé sin á chleachtadh ó thosach i dtraidisiún na Críostaíochta, ach ní neamhshuimiúlacht é an t–aireachas Críostaí, ach machnamh arb ar Chríost athá sé bunaithe, ina bhfolmhaítear gach uile rud neamhriachtanach amach as an aigne, chun go mbraithfimis láithreacht agus grá Dé. Thug an Pápa Proinsias aitheasc uaidh in 2015, gur mheabhraigh dhon lucht éisteachta ná faigheadh cleachtais dála an ióga, ár gcraitheacha a oscailt do Dhia. ‘Gheobhadh sibh milliún cúrsa a dhéanamh ar an spioradáltacht, milliún cúrsa ar an ióga, ar Zen, agus ar a leithéidí sin go léir, agus ní bhfaigheadh an méid sin ar fad saoirse a thabhairt daoibh,’ a dúirt sé. Go dtaga sibh ar Chríost, agus go dtaga sibh ar an tsaoirse, in bhur gcuid paidreoireachta. ‘Iarraigí, agus tabharfar daoibh; lorgaigí, agus gheobhaidh sibh; buailigí, agus osclófar daoibh’ (Matha 7,7). Ach a dtaga sibh Air sin, go ngrá sibh É, agus go lige sibh Do san sibhse a ghráchant. Thá san ag teacht an–mhór le sprid an chláir nua againne, ‘Méadú ar an nGrá agaibh’.

    Mí Dheireadh Fómhair athá anois againn, mí na Corónach Muire, agus mí urghnách an Mhisin, molaimse dhaoibhse an Choróin Pháirteach a rá, agus a éascú dos na leiní tamall a thabhairt i láthair Íosa le linn adhradh, nó le linn machnamh ciúin sa seomra ranga. Gheobhaidh sibhse ina Fhochair sin síocháin ná fuil luach le cur uirthi. Deireadh Fómhair 18, déarfaidh na milliúin leanbh ar fuaid an tsaoil le chéile an Choróin Pháirteach ar son na Misean. Go n–aontaítear sa phaidreoireacht sinn.

    Guím gach uile bheannacht oraibh i gcomhair na bliana athá romhainn,

    Mise le meas,

    + Phonsie Cullinan
    An Ró–Oirmhinneach Alphonsus Cullinan, DD,
    Easpag Phort Láirge agus Leasa Móir.

  • Séamas de Barra

    Ceartúchán ––
    An leagan ceart ar an dara líne den dara paragraf:

    Is í mo cheistse –– ‘Cé acu a thabharfaidh siad san níos giorra dho Chríost sinn, nó a chuirfear ina Áit sin iad?’

  • Gabriel Rosenstock

    Táim buíoch den Bharrach as an aistriúchán sin. Ni léir dom, áfach, an aistriúchán de chuid an Bharraigh atá ann nó aistriuchán oifigiúil atá ceadaithe agus faofa ag Easpag Phort Láirge agus Leasa Móir; más aistriúchán nua de chuid an Bharraigh é, conas in ainm Dé nár cuireadh leagan Gaeilge den ráiteas sin ar fáil an chéad lá?
    Tá rud nó dhó le rá ag Cumann na Sagart Caitliceach faoin gconspóid seo, dála an scéil:
    https://www.associationofcatholicpriests.ie/2019/10/what-about-yoga-and-mindfulness/

  • Séamas de Barra

    Freagra ag Séamas de Barra ar Ghabriel Rosenstock:

    Mé féin a d’aistrigh an ráiteas sin. Ní mise Easpag Phort Láirge agus Leasa Móir. Ní fheadarsa ar cuireadh leagan Gaeilge den ráiteas ar fáil nuair a foilsíodh é. Chuaigh díom féin leagan Gaeilge a aimsiú de ar láithreán Gréasáin Dheoise Phort Láirge agus Leasa Móir.
    Cén bhaint atá ag Cumann na Sagart Caitliceach leis an Association of Catholic Priests? Baint ar bith. Mhúscail mise láithreán Gréasáin an Association sin, agus chuaigh díom teacht ar fhocal Gaeilge in aon áit air. Is as Béarla atá an t–alt a dtugann Gabriel tagairt dó, ‘What about Yoga and Mindfulness’. Ní sia gob an ghé ná gob an ghandail. Níl síniú ar bith leis an alt. Dá bhrí sin, níl aon bhun lena áitiú gurb é tuairim an Association sin mar Chomhlachas atá san alt.
    Is nuachtán Gaeilge is ea tuairisc.ie. Níl fuath ar bith don Bhéarla ag foireann eagarthóireachta tuairisc.ie. Mar sin féin, ní bheadh aon duine réasúnta ag súil leis go nglacfaidís le ráiteas mós fada as Béarla. Tá easpa sagart ar Dheoise Phort Láirge agus Leasa Móir. Dá réir sin, tá easpa sagart Gaelach ar an Deoise. De réir mar a thuigim, éiríodh as Aifreann an Domhnaigh a cheiliúradh sa Rinn ábhar míonna ó shin. Sagart Gaelach ba ea an tAth. Uinseann Ó Maidín, Manach Liath, ar i Mainistir Chnoc Mheilearaí a bhí sé ag cur faoi. Cailleadh an tAth. Uinseann, tamall ó shin. Dhéanadh seisean a dhícheall do Mhuintir na Rinne, sa samhradh go háirithe. Trócaire sa chré air.
    Cén spéis atá ag Gabriel i dteagasc na hEaglaise Caitlicí? Cuireadh agallamh ar Ghabriel, agus ar mhac dearthár dó, Mario, tamall de bhlianta ó shin. Ar RTÉ Raidió 1 a craoladh an t–agallamh. Le linn an agallaimh d’eachtraigh Gabriel gur creideamh éigin neamh–Chríostaí a bhí sé a chleachtadh an uair sin. Is é mo chuimhnese air gurb é ainm an chreidimh sin, Avaida, agus go ndúirt Gabriel gur creideamh ón India is ea Avaida. Níl aon tuairim agam cén creideamh atá Gabriel a chleachtadh i láthair na huaire.
    An méid a deir an Dr Cullinan i dtaobh an ióga agus an aireachais, sin é teagasc na hEaglaise Caitlicí air. Is léir gur ag aontú leis an bPápa Proinsias ar an ióga atá an Dr Cullinan. Níl a fhios agamsa cé a scríobh an t–alt sin ‘What about Yoga and Mindfulness’. Níl san alt ach tuairim phríobháideach aon duine amháin. Ní cuid de Mháistreachas na hEaglaise Caitlicí atá ann. Más mian le léitheoirí doiciméad de chuid na hEaglaise Caitlicí a léamh ar ghluaiseachtaí na ‘Nua–Aoise’ trí chéile, léidís Íosa Críost Iompróir Uisce na Beatha –– Marana Chríostaí ar an ‘Nua–Aois’ (Feabhra 3, 2003)/Jesus Christ the Bearer of the Water of Life –– A Christian Reflection on the ‘New Age’. Mura bhfuil aistriúchán Gaeilge ar an doiciméad sin, gach uile sheans go bhfuil aistriúchán Gearmáinise air.

  • Gabriel Rosenstock

    Níorbh fhiú do mo chara Séamas uasal de Barra ainm an chreidimh ‘neamh-Chríostaí’ (más fíor!) atá á chleachtadh agamsa (más fíor!) a litriú i gceart. Ainm an chreidimh sin ná Advaita. Tá ceann de phríomhscrioptúir Advaita aistrithe go Gaeilge agam, dála an scéil:
    https://www.evertype.com/books/ashtavakra-gita-ga-sa.html
    Teagasc an-simplí, an-ársa atá sa Gita Ashtávakra ach deirtear nach bhfuil ach duine as milliún in ann é a thuiscint. Ba bhreá liom dá mbeadh an Barrach ar dhuine acu! Ní creideamh é Advaita. Formhór na gcreideamh, bíonn gá acu le le gníomh creidimh – nó chreidfeadh gach éinne iontu! Tagaimse le hAdvaita agus aontaím leis; ní gá dom géilleadh do mar chreideamh faoi mar nach gá dom creideamh i gcrann, abair! Ní chreidimse i bpióg sa spéir, dála an scéil.
    Cá bhfuair an Barrach an tuairim bhaoth gur creideamh neamh-Chríostaí é Advaita? An bhfuil an tÍosánach Sebastian Painadath léite aige? An bhfuil an tAthair Painadath léite ag Easpag Phort Láirge agus Leasa Móir?
    https://dimmid.org/index.asp?Type=B_BASIC&SEC=%7B2C6168C3-A221-44C9-80B8-A3CE074FACDD%7D
    Sagart eile a thaitníonn go mór liom is ea an tAthair de Mello:
    https://www.demellospirituality.com/
    Seans maith nach bhfuil an Vatacáin róthógtha leis an Athair Painadath, ná leis an Athair de Mello agus tá a fhios agam go bhfuil ‘hotline’ nó beolíne chun na Vatacáine ag Séamas. Nó bhíodh le linn ré Ratzinger mar chairdinéal. Roinneas oifig leis tráth den saol – is e sin le rá, leis an mBarrach, ní le Ratzinger – agus mura bhfuil breall orm, is cuimhin liom a bheith san oifig, lá, nuair a chuir sé glaoch ar an Vatacáin faoi cheist éigin a bhi ag déanamh scime dó. Is trua nár ghlaoigh sé ar an Athair Painadath.
    Ní dóigh liom go raibh aon mheas ag Ratzinger ar na hÍosánaigh úd ,de Mello agus Painadath. Ach déarfainn go bhfuil Íosa Críost an-cheanúil orthu. Nach é sin is tábhachtaí i ndeireadh na dála!

  • Séamas de Barra

    Is ait an mac é Gabriel Rosenstock. Tá a shaol tugtha aige ag suirí le fealsúnachtaí deoranta aduaine. Tá seanfhocal ag na hUltaigh: ‘Déan do shuirí i bhfad ó bhaile, ach déan do phósadh ar an charn aoiligh.’ B’fhéidir gur ghlac Gabriel ródháiríre comhairle Phádraic Mhic Phiarais: ‘bogaimis amach ón gcarn aoiligh.’
    Faigheann Gabriel cámas ormsa mar gheall ar ‘Avaida’ a thabhairt ar an bhfealsúnacht nó ar an gcreideamh is ansa leis féin i láthair na huaire. Níor chuala mise an focal ach aon uair amháin, agus is ag Gabriel a chuala mé é; ní fhaca mé i scríbhinn an focal go dtí inniu. ‘Advaita’, a deir sé, an litriú ceart ar an bhfealsúnacht/ar an gcreideamh sin. Is fealsúnacht de chuid an Hiondúchais is ea Advaita. Creideamh is ea an Hiondúchas, dar ndóigh. Níl Gabriel féin cinnte de cé acu creideamh é [nó í] Advaita. ‘Ainm an chreidimh sin ná Advaita,’ a deir sé. sa chéad pharagraf. Ach tagann athrú aigne ansin sa dara paragraf air, agus ar seisean ‘Ní creideamh é Advaita’. Is léir nach bhfuil aon bheann ag Gabriel ar phrionsabal sin na Loighce, Prionsabal an Neamh–Bhréagnaithe; is é sin le rá, sa chomhthéacs seo, nach féidir do rud a bheith ina chreideamh, agus gan a bheith ina chreideamh, san am céanna. An bhfuil a fhios ag Gabriel cé acu firinscneach nó baininscneach atá an focal?
    Is d cuimilteach atá in –d– ‘Advaita’, agus dá réir sin, mhaithfí do dhuine an dá fhoghar a shimpliú, agus v a dhéanamh den dv, tharla an d cuimilteach agus v a bheith an–ghairid dá chéile sa bhéal, ó thaobh a gcuid urlabharthach gníomhach de. Is é mo thaithíse ar Bhéarla cuid mhaith Indiach gur pléascach glan is ea t acu i lár focail, agus dá réir sin, gur mar d a chloisfeadh an gnáth–Bhéarlóir ó Éirinn, nó ó Shasana, an t san fhocal sin.
    Ar an méid atá léite go dtí seo agamsa ar an Advaita, is iomaí leagan de/di ann, ach ní insíonn Gabriel cé acu leagan is rogha leis féin. Aontaíonn sé le hAdvaita, ach ní chreideann sé ann/inti. Mar a deireadh Neil Ní Chinnéide na Gráige i gCorca Dhuibhne, trócaire uirthi: ‘is mó duine ar an saol, agus iad go léir ann.’
    Mura creideamh neamh–Chríostaí é/í Advaita, is fealsúnacht neamh–Chríostaí é/í. Ar a bhfuil léite agamsa ar thuairimí an Ath. Sebastian Painadath, Íosánach, is í mo bharúilse gur eiriceach is ea é. Agus is iomaí eiriceach i gCumann Íosa i láthair na huaire, is baolach. Ach go bhfios dom, níor thug an Vatacáin aon bhreithiúnas go fóill ar an Ath. Painadath, agus ainneoin gur ina Íosánach a bhí an Pápa Proinsias ó thús, déanaim amach go gcuirfeadh an Advaita casadh aigne ar fad air. Is fear gnímh é an Pápa Proinsias, agus aontaíodh duine leis, nó ná haontaíodh, is fuath leis an bPápa Proinsias an síorghrinniú ar a n–imleacán a bhíonn ar siúl ag ‘diagairí’ agus ag ‘fealsúna’ áirithe. Ach tá breithiúnas tugtha ar an Íosánach eile úd, an tAth. Anthony de Mello, beannacht Dé lena anam, agus seo cuid de: ‘dearbhaíonn an Chomhdháil seo [An Chomhdháil le Craobhscaoileadh an Chreidimh] nach bhfuil na tuairimí réamhráite ag teacht leis an gCreideamh Caitliceach, agus go bhfuil díobháil mhór iontu,’ Samhain 15, 2006.
    Tá DD ag an Easpag Alphonsus Cullinan. Ciallaíonn sé sin gur bronnadh an chéim ‘Dochtúir Diagachta’ airsean. Acadamh an Alphonsianum sa Róimh a bhronn an dochtúireacht air. Is Acadamh de chuid Ord an tSlánaitheora é sin, agus is ag díriú isteach ar Dhiagacht na Moráltachta a bhítear ann sin. Ní cheapfainn go gcuirfeadh an Dr Cullinan a chuid ama amú le saothar an Ath. Painadath, ná le saothar an Ath. de Mello, mura n–iarrfadh an Vatacáin air saothair na beirte sin a léamh, agus a thuairim a thabhairt ar iad a bheith ceartchreidmheach ó thaobh na Moráltachta de, nó gan a bheith.
    Níl aon bheolíne agamsa leis an Vatacáin, ná ní bhíodh le linn don Dr Joseph Ratzinger a bheith ina Chairdinéal ach a oiread. Cuireann Gabriel agús i dtosach na habairte seo a leanas: ‘Mura bhfuil breall orm, is cuimhin liom a bheith san oifig, lá, nuair a chuir sé [is é sin mise, Séamas de Barra] glaoch ar an Vatacáin faoi cheist éigin a bhí ag déanamh scime dó.’ Níl aon chúis ag Gabriel leis an agús sin, murab amhlaidh atá sé ag seachaint an chlúmhillte. Níor chuir mise glaoch ar bith ar aon oifig de chuid na Vatacáine le linn domsa, agus do Ghabriel, a bheith ag obair in aon oifig le chéile sa Ghúm na blianta ó shin. Is beart mí–eiticiúil agamsa a bheadh ann, dá ndéanfainn a leithéid de ghlaoch. Ní bheadh aon bhaint ag glaoch mar sin le gnó an Ghúim, agus is glaoch costasach a bheadh ann. Ní raibh aon aithne dhíreach agamsa ar aon duine a bhí ag obair sa Vatacáin san am, agus b’ait an cúram dom glaoch ón nGúm a chur ar dhuine sa Vatacáin nach mbeadh aon aithne agam air. Níl aithne agam féin ach ar aon duine amháin sa Vatacáin sa lá atá inniu ann, agus is léachtóir é sin ar cheann d’Ollscoileanna na Vatacáine. Tá dochtúireacht san Fhealsúnacht, agus dochtúireacht sa Diagacht ag an léachtóir sin.
    Ag déanamh éagóra ar an Dr Ratzinger atá Gabriel. Níor casadh riamh an Dr Ratzinger ormsa, ach deir na daoine a bhfuil aithne acu air gur duine é atá thar a bheith cúirtéiseach le gach uile dhuine. Tá meas ag an Dr Ratzinger ar dhaoine go leor nach mbeadh sé ag aontú leo ó thaobh na diagachta de. Sa bhliain 2005 a ceapadh ina Phápa an Dr Ratzinger, agus ba sa bhliain 2013 a d’éirigh sé as an bPápacht. Is é ‘An Pápa Emeritus Beinidict XVI’ is gnách a thabhairt ó shin air.
    Ar an gcur síos ag Gabriel féin ar Advaita, is léir gurb é rud a mheallann é chuige/chuici, gur Gnóisíochas atá ann/inti. Is é sin le rá gur cultas é/í ag mionlach an–bheag daoine a dtuigtear dóibh gur acu féin amháin atá fios fátha an aon scéil. Ní mar sin don Chríostaíocht. Más maith le duine an Chríostaíocht a thuiscint, léadh sé Na Biáidí, agus na Soiscéil, Soiscéal Eoin go háirithe –– fíorthosach an tSoiscéil, agus an cur síos ar an Suipéar Déanach, abair. Agus cuimhníodh sé air gur gheall Críost féin gur thúisce a scaoilfí isteach sna Flaithis na striapacha agus na Poibleacánaigh, ná a scaoilfí isteach na Fairisínigh agus na Scríobhaithe. Is í an Chríostaíocht creideamh na bpeacach, agus na n–ainniseoirí, creideamh na gramaisce, nó na grifisce.
    Ní hí creideamh an mháistirchine í. Tá saghas Naitseachais ag baint le Náisiúnachas antoisceach Hiondúch na hIndia. Tá cruthaithe le déanaí, ó thaobh na géinitice de, nach bhfuil aon bhun ag ardaicmí na Hiondúch i dTuaisceart na hIndia lena chreidiúint de gurb iad ‘an scoth’ iad; ach gur beag ar fad idir ciníocha uile na hIndia, agus idir teangacha uile na hIndia, thuaidh ná theas, agus gur ón tSancrait a d’eascair teangacha uile na hIndia, agus nach teanga nádúrtha ach teanga chumtha í an tSancrait. Tugaim faoi deara go bhfuil na hAirméinigh ag tosú ar a áitiú gurbh uathu féin an t–ardchultúr ar fud an domhain, pé acu san India, san Eoraip, nó i Meiriceá Theas é; agus gur ón Airméinis, go deimhin, a d’eascair an Bhascais. ‘Char dhadaí beagán,’ mar a deir na hUltaigh. D’inis Gabriel féin blianta ó shin dom gur thug gaolta Liútaracha sa Ghearmáin dó ‘Papist’ go tarcaisneach air féin, agus é ar saoire ina gharsún acu. Ón nGearmáin ba ea athair Ghabriel, agus ainneoin sloinne Giúdach a bheith ar an athair, is Liútarach ba ea ó thús é, mura bhfuilimse ag dul amú.
    Ní hionadh, i gcomhthéacs na Gearmáine go háirithe, go mbeadh Gabriel ag iarraidh teitheadh óna aitheantas casta féin. Cuimhnímis ar an bhfuath go léir a bhí sa Ghearmáin do na Giúdaigh sa 19ú céad, agus san 20ú céad. Tá ardmheas ag Gabriel ar Sheán Ó Ríordáin File. Cén chomhairle a chuirfeadh an Ríordánach air? Ní dóichí rud de ná gurb iad na focail a déarfadh an Ríordánach le Gabriel ‘Fill Arís.’ Tar éis an tsaoil, ní ceann de na Biáidí is ea ‘Is beannaithe iad siúd a thugann fuath dá chéile, nó dóibh féin.’ Bhí an tAth. Benedict J. Groeschel, CFR, ar dhuine de bhunaitheoirí Chuallacht na mBráithre Proinsiasacha leis an Athnuachan, a bhfuil mainistir i Maigh Rois i gCathair Luimnigh acu, agus ceann eile i gCathair Dhoire. Bhí dochtúireacht sa tSíceolaíocht ag an Ath. Benedict. Deireadh seisean gurb é an fuath dó féin, is bun leis na handúile is mó a bhíonn ag duine i gcaitheamh a shaoil.
    Is é toil Dé go slánófar gach uile dhuine, ach ní bhrúfaidh Dia an slánú ar aon duine, agus tabharfaidh sé cead dúinn dul go hIfreann, más in é a roghnóimid féin sa deireadh. Is deacair dúinne é a thuiscint, ach is le grá dúinn a thabharfaidh sé an cead sin dúinn.

  • Gabriel Rosenstock

    Is mór an peaca é dul rófhada ón mbaile – chun na hIndia! – agus creideamh á lorg agat, dar le Séamas. Cá bhfuil fréamhacha na Críostaíochta? Sa Mheán-Oirthear, ar ndóigh. Nach i bhfad ó bhaile atá Séamas de Barra mar sin! Tar éis an tsaoil, ní ina Chaitliceach a bhí Críost ach ina Ghiúdach . . .
    Deir Séamas gur ag seachaint an chlúmhillte a bhíos leis an agús a chuireas le mo thuairim gur mheasas gur chuala mé é ag glaoch, lá, ar an Vatacáin ach go bhféadfadh go raibh breall orm. Clúmhilleadh? Nach é sin an clú a bhí – agus atá – ar Shéamas, é a bheith nach mór ina gharda Eilvéiseach agus cosaint a déanamh aige ar an Vatacáin. Níos Eilvéisí ná cáis emmental a bhí sé riamh, an cháis sin a bhfuil na poill go léir inti.
    Tá sé in am ag an bPápa scríobh chuig an mBarrach agus a rá leis, ‘Ní gá dhuit sinn a chosaint níos mó, a bhuachaill. Fág fúinne é, maith an fear!’

    Ní dóigh liom go bhfuil fabht ar bith ar mo chuimhne, dála an scéil. Tá “luibh an ghrásta” á glacadh agam le breis is scór bliain anuas, luibh a thugann cuimhne an-ghéar duit. Bacopa monnieri an t-ainm Laidine atá ar an luibh mhíorúilteach sin ach ‘brahmi’ a thugtar uirthi san India: ba nós le páistí na hIndia, bail ó Dhia is ó Mhuire orthu, brahmi a ghlacadh chun go mbeidís in ann scrioptúir ar nós an Ashtávakra Gita a chur de ghlan mheabhair.
    Níor thugas-sa le fios gur le linn uaireanta oifige, nó uaireanta oibre, a cuireadh an glaoch práinneach sin chun na Vatacáine (má cuireadh). Más buan mo chuimhne (mo bhuíochas leat, a luibh an ghrásta!) be le linn sos tae na maidine a tharla sé. Bhí an dá shos tae againn sa Ghúm ag an am agus theastódh sos tae uait i ndiaidh na sosanna sin, uaireanta, agus a raibh de ghlaonna aisteacha á ndéanamh ag daoine. Is cuimhin liom glaoch amháin díobh sin – leaba i measc na naomh go raibh ag an té a dhein an glaoch áirithe sin, níl sé linn níos mó, glaoch ar an gcainéal SKY a bhí ann agus mo dhuine ag iarraidh a fháil amach cathain a bheadh Miss Universe á chraoladh. Bhuel, bhíos ag iarraidh haiku a scríobh ag an am agus idir rud amháin agus rud eile – glaoch ar an Vatacáin (más fior) agus glaoch ar SKY – ní raibh a fhios agam faoin spéir cá rabhas agus b’éigean dom an haiku bocht a chaitheamh sa bhosca bruscair: ginmhillte a bhí sé, sular rugadh é! Ach níorbh é sin deireadh an scéil, ná baol air. Ghlaoigh duine de na mion-bhasanna isteach orm – bhí bas mór agus cúpla mion-bhas ann, agus ar seisean, ‘Cad seo?’ Bhí píosa páipéir ina ghlac aige. Bhí sé tar éis an diabhal bosca bruscair a ransáil agus teacht ar an haiku bocht leathscríofa. ‘Haiku’ arsa mise. Ní raibh an focal chomh mór i mbéal an phobail is atá sé anois agus mheas sé gur ‘F— you’ a bhí ráite agam leis agus gearánadh leis an Rannóg Phearsanra mé. ‘Haiku!’ arsa mise leosan chomh maith.
    An gceadaíonn an Vatacáin haiku, dála an scéil, nó an dtabharfaí eiriceach ar an té a scríobhfadh an haiku seo a leanas:
    https://www.culturematters.org.uk/index.php/arts/poetry/item/3312-guerilla-christ

  • Séamas de Barra

    Tá athrú eile aigne tagtha ar Ghabriel Rosenstock. Is creideamh is ea Advaita anois, pé fada gearr ina chreideamh/ina creideamh é/í. Ag tagairt a bhí mise d’fhealsúnachtaí deoranta aduaine, mar is léir ar an dara habairt i bhfreagra Bhealtaine 5 agam. Ina Ghiúdach a tógadh Íosa Críost, agus ba é a bhunaigh an Eaglais. Ba ar Pheadar, ‘an Charraig’, a bhunaigh Críost an Eaglais. Tháinig sé sa saol nach bhfoighneodh ceannairí na nGiúdach a thuilleadh leis na Críostaithe, agus gur dhíbir na ceannairí úd na Críostaithe as na sionagóga. Sa chúigiú céad a tháinig an Chríostaíocht go hÉirinn. Mar sin, is creideamh í an Chríostaíocht atá fréamhaithe go domhain in Éirinn.
    Más féidir go raibh breall ar Ghabriel, agus nár ghlaoigh mise ar an Vatacáin ón nGúm na blianta ó shin, cad chuige dósan a bheith ag tagairt arís dó. Ní ag cosaint na Vatacáine, ná an Phápa, a bhí mise, sa díospóireacht againn le chéile, ach ag cosaint theagasc na hEaglaise, rud atá de dhualgas orm a dhéanamh, ar feadh mo dhíchill. Is baill den Eaglais is ea na tuataí leis, ach ráineodh nach eol do Ghabriel é sin. Dá músclódh sé doiciméid Chomhairle Vatacánach II, ní thógfadh sé i bhfad air teacht air.
    ‘Brahmi’ nó ‘Luibh an ghrásta’ a bhíonn Gabriel a ghlacadh ar mhaithe lena chuimhne. Sin agaibh arís é. É ag dul chomh fada leis an India ar mhaithe lena chuimhne. Cár fhág sé na huibheacha? Ní gá dó ach dul chomh fada leis an siopa, nó leis an ollmhargadh is giorra dó, chun uibheacha a cheannach. Is iomaí seanduine ar sciob Galar Alzheimer iad le 20 bliain in Éirinn. Craobhscaoileadh mar dhogma leighis i mblianta 1960 é, gur ciorrú ar do shaol is ea uibheacha, agus im, a ithe, agus bainne uachtair a ól. Is é a mhalairt sin atáthar a chraobhscaoileadh inniu. Tá a fhios inniu againn gur fearrde an chuimhne ach uibheacha a ithe, agus gur fearrde sláinte duine, ar scata slite, ach im a ithe, agus bainne uachtair a ól. Dá mb’áil le Gabriel Making the Cure leis an Dr Patrick Logan a léamh, d’fhoghlaimeodh sé a lán i dtaobh leigheasanna na gnáthmhuintire in Éirinn. Ach dá dheoranta agus dá aduaine é an leigheas, is ea is fearr le Gabriel é. Tá fianaise imthoisceach ann nach í luibh an ghrásta, ach luibh an chiorraithe a bhíonn Gabriel a ghlacadh.
    Ba le linn uaireanta oifige, nó uaireanta oibre, a bhíodh na sosanna tae againne sa Ghúm. Maidir leis ‘na glaonna aisteacha’ go léir, is minic a d’aistrigh foireann teileafóin na Roinne glaonna Ghabriel chugamsa nuair nach mbíodh Gabriel sa seomra, agus is an–annamh a bhí baint ag na glaonna sin le gnó an Ghúim. Is cuimhin liom glaoch a theacht ar Ghabriel lá, timpeall 5.00 P.M., ón nGearmáin. Lean fear na Gearmáine air ag caint gan stad, gan aon deis chainte a thabhairt domsa. Sa deireadh b’éigean dom a fhiafraí de: ‘cad tá uait?’ ‘Ba mhaith liom labhairt le Gabriel Rosenstock,’ arsa é sin. ‘Ní mise Gabriel,’ arsa mise. Ní foláir nó mheas mo dhuine gurbh é Gabriel a d’fhreagair an fón. Ó Cho. Luimnigh mé féin agus Gabriel go bunúsach. Chuir fear na Gearmáine ceathrú uaire an chloig amú ormsa an tráthnóna sin le caint gan dealramh. Ní hé Gabriel amháin, mar sin, a bhíodh bodhraithe leis ‘na glaonna aisteacha’.
    Bhí Caoimhín Ó Marcaigh ina Eagarthóir Sinsearach sa Ghúm tráth, beannacht Dé lena anam. Lá amháin bhuail an Marcach isteach don seomra a raibh mé féin agus Gabriel ag obair ann. Ag scríobh hadhcú a bhí Gabriel, hadhcú nach raibh baint ar bith aige le hábhar téacsleabhair, ná foclóra de chuid an Ghúim. Thug an Marcach ordú do Ghabriel gan a bheith ag cumadh hadhcúnna le linn uaireanta oibre, faoi bhun baint éigin a bheith leis an obair acu. Ní chreidimse go raibh mór–bhas ná mion–bhas ar bith sa Ghúm, lenár linn-ne, nach n aithneodh idir ‘hadhcú’ agus an focal borb atá i gceist ag Gabriel.
    An dóigh le Gabriel, dáiríre, nach mbíonn ach fidilí feaidilí ar bun ag an Vatacáin, agus gurbh fhiú leo am a chur amú ag mionscrúdú hadhcúnna, féachaint an bhfaighidís eiriceacht iontu? Fastaím ó thuaidh, a dhuine!
    Foilsíodh hadhcú liom féin sa nuachtán Gaeilge, Anois, faoi eagarthóireacht Thomáis Mhic Shíomóin, na deicheanna de bhlianta ó shin. Mar seo a ghabhann sé: ‘Meas tú, an gcaithfidh tú IQ ard a bheith agat chun hadhcú a scríobh? Ní chaithfidh tú!’ Sin hadhcú arbh fhiú duais Oireachtais é, ach táim fós ag fanacht leis an duais, agus beidh go ceann i bhfad, a déarfainn.

  • Gabriel Rosenstock

    Thug an Barrach sampla dá chuid déantús haiku féin dúinn. Ní haiku a bhí ann in aon chor ach senryu – senryu lag, i mo thuairimse – agus mura bhfuil a fhios aige cén difríocht atá idir haiku agus senryu ba chóir dó glaoch gutháin a chur ar an gcairdinéal Seapánach, Thomas Aquinas Manyo (Osaka), ar máistir haiku é.

  • Séamas de Barra

    Is mar Ógláchas ar hadhcú a scríobh mise an dán sin. Ní chloíonn an tÓgláchas le rialacha dochta ná le nósmhaireachtaí dochta meadarachta.