Easpa treorach agus ‘droch-Ghaeilge’ curtha i leith Raidió na Gaeltachta

I ráiteas a eisíodh thar ceann Raidió na Gaeltachta tráthnóna, dúradh gur 'ceist thábhachtach' don stáisiún í ceist chaighdeán na Gaeilge

Cian Ó hÉigeartaigh. Pictiúr: ó Twitter
Cian Ó hÉigeartaigh. Pictiúr:Twitter

Rinne an t-iarchraoltóir Cian Ó hÉigeartaigh cáineadh láidir maidin inniu ar an “droch-Ghaeilge”, dar leis, a bhíonn le cloisteáil ó chraoltóirí ar Raidió na Gaeltachta.

Ba ag caint ar Raidió na Gaeltachta féin a bhí Ó hÉigeartaigh nuair a dúirt sé go gcuireann an “droch-Ghaeilge” a bhíonn le cloisteáil ar an stáisiún “tinneas” air.

Chaith Ó hÉigeartaigh amhras chomh maith ar thiomantas bhainistíocht an stáisiúin raidió do chosaint cheartúsáid na teanga agus dúirt sé nach mbeadh aon ghlacadh sa Fhrainc, mar shampla, le “droch-Fhraincis” sna meáin.

“Mura miste mé á rá agus mé ag labhairt ar Raidió na Gaeltachta, cuireann sé tinneas orm uaireanta an droch-Ghaeilge a chloisim ar Raidió na Gaeltachta. Ní shin anois droch-Ghaeilge an ghnáthphobail, mar a déarfá, bheadh súil agat leis sin, ach rudaí uafásacha á rá ag tráchtairí agus ag nuachtléitheoirí atá fostaithe ag an raidió. Ach dá mbeadh tú ag craoladh sa bhFrainc ar Raidió na Fraince agus dá n-úsáidfeadh tú droch-Fhraincis de leithéid na droch-Ghaeilge a chloistear ar na meáin in Éirinn ní mhairfeadh tú seachtain.

“Níl a fhios agam an bhfuil aon duine i gceannas sa stáisiún ná ar Chomhairle an raidió a thugann aon aird ar an nGaeilge, ar chaighdeán na Gaeilge, mar thar aon ní eile, sin é a fhéadfas  Raidió na Gaeltachta a dhéanamh, féadfaidh sé teanga an phobail a chosaint agus na gnásanna áiféiseacha atá ag teacht isteach — ‘beartais a bheith á n-iompar amach’, níl a fhios agam an corp i gcónra a bhíonn á iompar amach — leaganacha nach bhfuil nádúrtha don Ghaeilge agus gur comharthaí iad ar lobhadh na teanga agus tá an teanga, tá faitíos orm, á lobhadh agus níl a fhios agam, seasfaidh rud éicínt a dtabharfaidh muid Gaeilge uirthi, ach níl a fhios agam an í an Ghaeilge a bhí ann leathchéad bliain ó shin fiú amháin a bheas ann i gceann scór bliain.”

I ráiteas a eisíodh thar ceann Raidió na Gaeltachta tráthnóna, dúradh gur “ceist thábhachtach” don stáisiún í ceist chaighdeán na Gaeilge.

“Bíonn muid i gcónaí ag iarraidh an caighdeán is airde a bhaint amach i ngach gné de chraoladh an stáisiúin, caighdeán na Gaeilge san áireamh.

Tuigeann muid ar ndóigh go bhfuil imní ar dhaoine maidir le caighdeán na Gaeilge i sochaí na tíre ar fad, agus go bhfuil ról lárnach ag RTE Raidió na Gaeltachta i dtaobh caighdeán agus úsáid na teanga.

“Ba mhaith linn a dheimhniú go mbíonn aird leanúnach ag bainistíocht an stáisiúin ar an gcraoladh agus déantar léirmheas go rialta ar chláracha, ar láithreoirí agus ar chaighdeán na teanga.
Ach níl muid gan locht, agus is maith a thuigeann muid féin é sin.  Fáiltíonn muid roimh thuairimí an phobail i gcónaí maidir leis an tseirbhís a chuireann muid ar fáil, caighdeán na Gaeilge san áireamh.”

Bhí Cian Ó hÉigeartaigh faoi agallamh ar an gclár Adhmhaidin faoin mbaint a bhí aige leis an ngrúpa stocaireachta Misneach a chuaigh ar stailc ocrais le linn chomóradh 50 bliain an Éirí Amach i 1966.

D’eagraigh Misneach, eagraíocht radacach a bhunaigh Máirtín Ó Cadhain leis an nGaeilge a athbheochan, an stailc le seasamh in aghaidh an fhill, dar leo, a bhí déanta ag an stát ar an nGaeilge agus ar an nGaeltacht.

Ba í tuairim an ghrúpa nach raibh mórán le ceiliúradh i 1966 toisc nach raibh “mórán bainte amach in go leor réimsí” a bhí lucht Éirí Amach na Cásca ag iarraidh a bhaint amach. Dúirt Ó hÉigeartaigh ar Adhmhaidin gur “ócáid le machnamh níos mó ná comóradh” a bhí i gcomóradh an leathchéid agus gurbh in an fáth ar ghlac sé féin agus naonúr eile páirt sa stailc ocrais.